Henri II (1519 - 1559)

Henri II

Henri II werd geboren op 31 maart 1519 in Saint-Germain-en-Laye en was de tweede zoon van François I en Claude de France, beiden uit het huis Valois. Zijn huwelijk met Catherine de’ Medici (1519 - 1589) vond plaats op 28 oktober 1533 in Marseille. Hij was koning vanaf 31 maart 1547, op 28-jarige leeftijd, en regeerde tot zijn tragische dood op 10 juli 1559 in Parijs. 

Claude de France (1499 - 1524) stierf toen hij vijf jaar oud was. Een van haar hofdames, Diane de Poitiers (1500 - 1566), bemoeide zich met zijn opvoeding en bleef tot aan zijn dood een rol in zijn leven spelen en zou zelfs zijn maîtresse worden, al was zij 20 jaar ouder dan hij. Van zijn zevende tot zijn twaalfde jaar zat hij als gijzelaar mee gevangen in Spanje, nadat zijn vader François I in 1525 de Slag bij Pavia had verloren. Hij huwde met Dianes goedvinden op 28 oktober 1533 te Marseille, op 14-jarige leeftijd met de even oude Catherine de’ Medici, een verre nicht van Diane. Er was nog al wat tegenstand van het hof, omdat Henri beneden zijn stand zou trouwen. Het huwelijk bleef tien jaar lang kinderloos, en Henri overwoog ernstig om te scheiden.

Toen zijn oudere broer François in 1536 overleed werd Henri plots de troonopvolger. In 1538 kreeg hij een dochter bij Diane de Poitiers, die inmiddels zijn maîtresse was geworden, maar in 1544 werd dan eindelijk zijn eerste wettige kind geboren, de latere koning François. Nog negen andere kinderen zouden volgen, in twaalf jaar tijd.

In 1947 volgde Henri II zijn vader op als koning van Frankrijk. Zelf niet uitzonderlijk getalenteerd, liet hij zich sterk door zijn gunstelingen leiden, zoals ook de politiek bekwame Diane de Poitiers, Anne de Montmorency en later de bekwame veldheer François de Guise. Tegenover het calvinisme in zijn eigen koninkrijk stond Henri II minder tolerant dan zijn vader, mede aangespoord door de fervent katholieke Diane de Poitiers.

Tijdens een steekspel gehouden op 30 juni 1559 werd de koning dodelijk verwond door zijn tegenstrever Gabriel de Lorges toen een speer afbrak en het linkeroog van Henri II trof. Ondanks de zorgen van de beroemde Franse arts Ambroise Paré en de Vlaamse anatoom Andreas Vesalius, waarvan men vermoedt dat hij ook aanwezig was, overleed de koning. Deze gebeurtenis maakte in Frankrijk een einde aan steekspelen.

<nl.wikipedia.org/wiki/Hendrik_II_van_Frankrijk>

Diane de Poitiers

Catherine de' Medici

De dood van Henri II luidde een periode van politieke instabiliteit in, mede omdat nog geen van zijn zonen meerderjarig was en Catherine de’ Medici dus als regentes moest optreden. De godsdienstige tegenstellingen verscherpten zich zodanig, dat voor Frankrijk circa veertig jaar van Hugenotenoorlogen tussen protestanten en katholieken in het verschiet lagen, waarbij het bovendien Spaanse en Engelse militaire interventies kreeg te verduren.

Drie van zijn zonen zouden na hem koning van Frankrijk worden, en één dochter koningin. Diane de Poitiers, die tot aan zijn dood openlijk zijn maîtresse was geweest, werd door diens weduwe Catherine de’ Medici onmiddellijk de deur gewezen en verbannen naar het kasteel van Chaumont-sur-Loire, waar zij niet lang bleef. Nadien trok zij zich terug in het kasteel van Anet, dat Henri II voor haar had laten bouwen.

<nl.wikipedia.org/wiki/Hendrik_II_van_Frankrijk>