De slag van Pavia in 1525

De Slag van Pavia op 24 februari 1525 was een belangrijk keerpunt, zowel voor François I als voor de bouw van de kastelen in de Loire-streek.  Het was een beslissende gebeurtenis in de Italiaanse Oorlog (1521-1526). Koning François I werd op het slagveld gevangen genomen en zou slechts vrijkomen door de Vrede van Madrid te sluiten.

<https://nl.m.wikipedia.org/wiki/Slag_bij_Pavia_(1525)>

De voorgeschiedenis

Italië was tijdens de renaissance verdeeld in verschillende rivaliserende staten die werden bedreigd door de Europese grootmachten van die tijd, voornamelijk Frankrijk en de Duitse en Spaanse Habsburgers. Koning François I van Frankrijk, met de Venetianen als bondgenoot, had een overwinning behaald op de Zwitsers tijdens de Slag bij Marignano, bij Milaan, op 13 en 14 september 1515.

Paus Clemens VII raakte gealarmeerd toen keizer Karel V het koninkrijk Napels en Lombardije in zijn macht kreeg tijdens de Italiaanse Oorlog vanaf 1521. Hij sloot een verbond met François I die opnieuw over de Alpen trok met een leger van 33.000 Fransen, Italianen, Zwitsers en Duitsers. De campagne begon succesvol, met de verovering van Milaan op 26 oktober 1524.

<https://nl.m.wikipedia.org/wiki/Slag_bij_Pavia_(1525)>

Het beleg van Pavia

De oudere, meer ervaren bevelhebbers van het Franse leger waren de mening toegedaan dat het beter was de vijand onmiddellijk aan te vallen nabij Lodi, ten zuidoosten van Milaan. Hieronder bevond zich Louis II de la Trémoille. Zijn jongere strijdmakker Guillaume II Gouffier, heer van Bonnivet, kon de koning ervan overtuigen de stad Pavia, 35 km ten zuiden van Milaan, te gaan belegeren. Dit was geen eenvoudige opdracht, omdat de zuidkant van de stad aan de rivier Ticino grensde en de andere zijden werden beschermd door de stadsmuren. Op 21 november 1524 begon het beleg van Pavia.

Eind januari 1525 kwamen de Habsburgse versterkingen aan, maar hun tegenstanders bleven gedurende drie weken rustig. In de nacht van 23 op 24 februari 1525 kregen de keizerlijke troepen door een verrassingsaanval via een bres toegang tot het Franse kamp rond het Kasteel van Mirabello. De Franse koning maakte toen een zware tactische fout door zijn cavalerie vóór de artillerie op te stellen, waardoor de kanonnen inactief moesten blijven. François I mengde zich in de zwaarste gevechten en werd gevangengenomen nadat zijn paard door een kruisboogschot werd gedood.

Het Beleg van Pavia

De gevolgen

De Fransen verloren de slag, een groot deel van het legerkader sneuvelde en de Franse koning werd naar Spanje verscheept. Hij kwam in oktober 1526 vrij na betaling van losgeld, en het bekrachtigen van de Vrede van Madrid, waarmee hij afstand deed van verdere aanspraken op Artesië, Bourgondië en Italië.

Door de hoge prijs van het losgeld - 2 miljoen gouden kronen (ca. 4 ton goud) - werden verscheidene prestigieuze bouwwerken van François I, zoals van Chambord en Blois, tijdelijk stopgezet. Ook andere bouwwerken vielen stil of werden onderbroken door het voortijdig overlijden van hun sponsor.

<https://nl.m.wikipedia.org/wiki/Slag_bij_Pavia_(1525)>

“Dans une lettre écrite à son retour de Madrid, le 15 mars 1528, François I manifestait toutefois son désir de pouvoir à nouveau séjourner dans la bonne ville de Paris. La Loire perdait ainsi son rôle privilégié de vallée des rois.”

<Châteaux de la Loire – blz 10>

De terugkeer van François I gaf een nieuwe impuls aan de architecturale activiteit, vooral geconcentreerd in Parijs en Île-de-France, in het bijzonder in Fontainebleau en vervolgens in Saint-Germain-en-Laye. Net zoals de bewegingen van François I van 1537 tot het einde van zijn regering (in 1547), verplaatste het zwaartepunt zich naar Île-de-France, vooral ook dankzij de actie van Montmorency en Anne de Pisseleu (Meudon, Vanves, Marchais).

<Les conseillers du roi bâtisseurs - Flaminia Bardati>

In het laatste decennium van de regeerperiode van François I was het Franse Hof aldus gevestigd in Île-de-France nabij Parijs, de kastelen van de koning en zijn raadsleden werden toen gebouwd in die omgeving, niet meer in de Loire-vallei.

Kastelen gebouwd door François I nabij Parijs

  • Château Madrid (1527 - 1552)
  • Château Fontainebleau (1528 - …)
  • Château Villers-Cotterêts (1533 - …)
  • Château Saint-Germain-en-Laye (1539 - …)
  • Château de Challeau (1540 - 1543)
  • Château de la Muette (1542 - 1549)