Charles VIII - Huwelijk en kinderen

Anne de Bretagne: een strategische bruid

Anne de Bretagne, geboren op 25 januari 1477 in het hertogelijk kasteel van Nantes, speelde een cruciale rol in de Franse geschiedenis. Als hertogin van Bretagne vanaf haar elfde levensjaar, na de dood van haar vader François II op 9 september 1488, was ze de sleutel tot de toekomstige status van het onafhankelijke hertogdom. De Franse koningen van de vijftiende eeuw streefden ernaar Bretagne in te lijven bij de Franse Kroon vanwege het strategische belang als buffer tegen Engeland. De Salische wet, die vrouwelijke opvolging uitsloot, werd in Bretagne niet toegepast, wat haar positie als erfgename uniek maakte.

De keuze van Anne's huwelijkspartner werd al snel de inzet van een allesbeslissend politiek spel. In 1490 voerde Anne de Bretagne onderhandelingen met Henri VII van Engeland, Ferdinand II van Aragón en Maximiliaan I van Oostenrijk om een liga te stichten tegen koning Charles VIII van Frankrijk. De gesprekken mondden uit in een huwelijk met de toenmalige koning van het Roomse Rijk, Maximiliaan I. Dit 'huwelijk met de handschoen' - een huwelijk bij volmacht, waarbij één van de partners niet aanwezig is en vervangen wordt door een gevolmachtigde - werd voltrokken op 19 december 1490, toen Anne nog maar 13 jaar oud was. Anne werd koningin van het Heilig Roomse Rijk en Maximiliaan I werd hertog van Bretagne, met als primaire doel Bretagne te beschermen tegen de Franse ambities.

<nl.wikipedia.org/wiki/Anna_van_Bretagne>

Huwelijkspolitiek en internationale allianties

Charles VIII was uiteraard niet tevreden met dit huwelijk. Volgens le Paix du Verger moest Anne de Bretagne trouwens toelating vragen voor een huwelijk en bovendien was Frankrijk nu omsingeld door zijn vijanden.

Frankrijk verklaarde Bretagne officieel de oorlog. Anne de Bretagne vroeg meer troepen aan haar kersverse echtgenoot om Charles VIII uit Bretagne te verdrijven, maar die troepen kwamen er niet. Integendeel, op 4 april 1491 nam Charles VIII officieel bezit van Nantes en begon hij met de belegering van Rennes, waar Anne resideerde. De stad gaf zich over op 15 november 1491. Charles VIII stelde Anne een riant jaargeld voor als ze trouwde met een Frans edelman en haar hertogstitel afstond, maar Anne weigerde om Bretagne te verlaten. Uiteindelijk vroeg de koning haar zelf ten huwelijk.

<nl.wikipedia.org/wiki/Anna_van_Bretagne>

Het huwelijk met Charles VIII en de inlijving van Bretagne

Voor het huwelijk kon plaatsvinden, moest het vorige huwelijk met Maximiliaan I ontbonden worden. Het huwelijk werd probleemloos ontbonden door de paus omdat het nooit geconsumeerd was en Charles VIII verbrak zijn verloving met Margaretha van Oostenrijk, de dochter van Maximiliaan, die dateerde van 1482. Margaretha, die al op het Franse hof verbleef, werd terug naar haar vader gestuurd.

De verloving van Charles VIII (1470 - 1498) met Anne de Bretagne (1477 - 1514) vond plaats in Rennes op 19 november 1491 en het huwelijk in het kasteel van Langeais op 6 december 1491. De toestemming van de paus was gedateerd op 15 december 1491.

Na het huwelijk namen Charles VIII en Anne de Bretagne hun intrek in het kasteel van Amboise. Anne de Bretagne werd koningin van Frankrijk.

<nl.wikipedia.org/wiki/Anna_van_Bretagne>

Tijdens haar huwelijk had Anne geen enkele macht. Als Charles VIII afwezig was, nam zijn zus Anne de Beaujeu (1461 - 1522) het regentschap waar en Charles VIII nam haar taak in Bretagne over. Haar enige taak was het voortbrengen van een erfgenaam. Charles VIII ontbond de Staten-Generaal en verving de Bretonse kanselarij door een Franse.

Op 10 oktober 1492 werd de dauphin Charles-Orland geboren. Nadien volgden nog vier kinderen, van wie er 2 doodgeboren werden en de 2 andere kinderen binnen een maand stierven. Ook Charles-Orland werd niet ouder dan 3 jaar. Hij stierf op 16 december 1495.

 

Ordre de la Cordelière

 

Anne de Bretagne was de eerste Franse koningin die haar eigen hofhouding met dames organiseerde. Ze nodigde de vrouwen, waarvan de man reeds aan het hof was, uit als gezelschapsdame. In 1492 had ze 16 dames en 18 meisjes in haar hofhouding, in 1498 waren dat 45 dames en 41 meisjes. In de periode van 1506-1507 zullen het er in totaal 150 zijn. De meisjes kregen aan het hof een gedegen opvoeding. Om haar dames ertoe aan te sporen een kuis en godvruchtig leven te leiden, stichtte Anne in 1498 de ‘Orde van de Dames van het Gordelkoord’. De cordelière is een touw met knopen erin, dat de franciscanen om hun middel knopen. Dit touw met knopen was al door haar grootvader aan zijn wapenschild toegevoegd ter ere van Sint-Franciscus, zijn patroonheilige. Haar vader had het embleem overgenomen. Anne maakte er een soort ridderorde van en de dames die geridderd werden, kregen een gouden halssnoer met de letters A van Anna en S van Charles, verweven met zwarte draden.

<nl.wikipedia.org/wiki/Anna_van_Bretagne>